තිප්පිලි: සෙම පරදන අගනා ඔසුවක්

තිප්පිලි: සෙම පරදන අගනා ඔසුවක්

ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ "තිකුළු" ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රධාන ඔසු අතරින් තිප්පිලි වලට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි . සෘෂි යුගයේ සිටම භාවිත වන මෙම ඖෂධය, සිංහලෙන් "වගපුල්" ලෙසද හැඳින්වේ . ප්‍රධාන වශයෙන් මෙහි ප්‍රභේද කිහිපයක් දැකිය හැකි අතර, කුඩා කරල් සහිත වර්ගය මෙන්ම "ගජ තිප්පිලි" ලෙස හැඳින්වෙන විශාල කරල් සහිත වර්ගය ද ඒ අතර වේ .

තිප්පිලි ශාකයේ ස්වභාවය හා වගාව

තිප්පිලි ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි මෙන්ම තෙත් කලාපවල ද හොඳින් වැඩෙන ශාකයකි . විශේෂයෙන් මධ්‍යම උස් ප්‍රදේශවල මෙය ඉතා සක්‍රියව වැවේ .

• පෙනුම: මෙහි කඳ සිලින්ඩරාකාර වන අතර පත්‍ර හෘදයාකාර හැඩයක් ගනී . තද කොළ පැහැති දිලිසෙන පත්‍රවල යටි පැත්තේ නාරටි කැපී පෙනේ .
• මල් සහ ඵල: වසර පුරාම මල් හටගන්නා අතර, එහි රවුම් ඵල ඉතා කුඩා වේ .
• වගාව: හොඳින් ජලය බැසයන ලෝම පස සහ මනාව හිරු එළිය ලැබෙන ස්ථාන මෙයට ඉතා සුදුසුයි .

රෝග සුවයට තිප්පිලි භාවිත කරන අයුරු

තිප්පිලි යනු වා, පිත්, සෙම් යන දෝෂ සමනය කරන, ආහාර දිරවීම පහසු කරන සහ පණුවන් නසන අගනා ඔසුවකි .

1. කැස්ස සහ ඇදුම සඳහා

• තිප්පිලි කුඩු කොටස් එකක්, උක් හකුරු හෝ සීනි කොටස් දෙකක් සමඟ මිශ්‍ර කර වරින් වර කෑම පරණ කැස්සට සහ ඇදුමට ගුණදායකයි .
• කටුවැල්බටු සහ තිප්පිලි සම සමව ගෙන කුඩු කර මී පැණියෙන් අනා දීමෙන් කැස්ස දුරු වේ .

2. සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව සහ උණ සඳහා

• වියළි ඉඟුරු, කොත්තමල්ලි සහ තිප්පිලි තම්බා ගත් කසායට තිප්පිලි කුඩු ස්වල්පයක් දමා උදය සවස පානය කිරීම සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවට ඉතා යෝග්‍ය වේ .

3. දරුවන්ගේ බඩ පිපුම සහ අජීර්ණයට

• තිප්පිලි, කරපිංචා සහ අරළු සමාන ප්‍රමාණවලින් ගෙන සිහින්ව කුඩු කර, රෙද්දකින් හලා උණු දිය සමඟ පෙවීමෙන් දරුවන්ගේ බඩ පිපුම නැති වේ .

4. අර්ශස් රෝගීන්ට සහනයක්

• තිප්පිලි හෝ තිප්පිලි මුල් අඹරා නැවුම් මැටි ඇතිලියක ඇතුළු පැත්තේ තවරා, එහි කිරි මුදවා සාදාගත් මෝරු පානය කිරීම අර්ශස් රෝගීන්ට ඉතා සුවදායකයි .

5. මව්කිරි වර්ධනයට

• තිප්පිලි මුල් සහ ගම්මිරිස් මුල් කුඩු කර එළකිරි සමඟ පානය කිරීමෙන් තන කිරි වර්ධනය වන බව පැරණි වෙදකමේ සඳහන් වේ .

විශේෂ අවධානයට

තිප්පිලි භාවිතයේදී එහි ස්වභාවය අනුව ප්‍රතිඵල වෙනස් විය හැකිය:

• අමු තිප්පිලි: සෙම වඩන අතර ශීතල ගුණයෙන් යුක්තයි .
• වියළි තිප්පිලි: පිත කෝප කරවන අතර තරමක් උෂ්ණාධික වේ .

කුසගින්න වැඩි කිරීමට සහ ආහාර රුචිය ඇති කිරීමට තිප්පිලි සහ ඉඟුරු කුඩු කර කෝපි මෙන් සාදා පානය කිරීම ද දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ජනප්‍රිය අත් බෙහෙතකි .