අපේ වටපිටාවේ සැඟවුණු ඔසු ගුණය: "දැල් බටු" (Passiflora foetida) හඳුනාගනිමු

අපේ වටපිටාවේ සැඟවුණු ඔසු ගුණය: "දැල් බටු" (Passiflora foetida) හඳුනාගනිමු

අපේ ගෙවතු වල හෝ මඟ දෙපස ලඳු කැලෑවල නිරන්තරයෙන් දකින, එහෙත් බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට ලක් නොවන අපූරු වැල් ශාකයක් තිබේ. එය විවිධ ප්‍රදේශවල දැල් බටු , පඩවැල් , උඩහලු හෝ දේවදාලිය වැනි නම්වලින් හඳුන්වනු ලබයි . මෙය උතුරු හා මධ්‍යම ඇමරිකාවට දේශීය ශාකයක් වුවද, අද වන විට ලංකාවේ ඕනෑම ප්‍රදේශයක දැකගත හැකි හුරුපුරුදු ශාකයකි .

ස්වභාවදහමේ අපූරු නිමැවුම

දැල් බටු ශාකය එහි ඇති සුවිශේෂී පෙනුම නිසා පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකිය:

• වැවෙන ආකාරය: මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 200 දක්වා උස ප්‍රදේශවල, අර්ධ සෙවණ ඇති ස්ථානවල මෙම වැල් හොඳින් වැඩේ.
• පෙනුම: මෙහි පත්‍ර සහ කඳ බුව සහිත වන අතර, පත්‍රයක් සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර 4-11 දක්වා දිගින් යුක්ත වේ.
• මල්: පැෂන් මල්වලට සමාන පෙනුමක් ඇති කුඩා සුදු පැහැති මල් වසර පුරාම දැකගත හැකිය.
• ගෙඩි: කුඩා දැල් වියමනකට මැදිව හැදෙන මෙම ගෙඩි, ඉදුණු පසු කහ පැහැයට හැරේ . එය පෙනුමෙන් සහ රසයෙන් කුඩා වැල් දොඩම් ගෙඩියකට සමාන වේ.

පෝෂණය සහ රසය

වනයක ඇවිදින විට පිපාසය නිවා ගැනීමට උපකාරී වන මෙම රසවත් පලතුර විටමින් B සහ C වලින් අනූන වේ . එය ශරීරයේ දාහය නිවාලන අතර ප්‍රතිශක්තිකරණය වර්ධනය කිරීමටද උදව් වෙයි.

විශේෂ අවධානයට: දැල් බටු ආහාරයට ගැනීමේදී හොඳින් ඉදුණු (කහ පැහැති) ගෙඩි පමණක් තෝරාගන්න . අමු ගෙඩිවල සහ වැඩිපුර කොළ ආහාරයට ගැනීමෙන් සිරුරට සයනයිඩ් එක්විය හැකි බැවින් ඒ පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන්න.

දේශීය වෙදකමේ අගය

ආයුර්වේද වෙදකමේදී මෙම ශාකයේ මුල්, කොළ ඇතුළු සියලුම කොටස් රෝග රැසකට ප්‍රතිකාර කිරීමට යොදා ගනී.

• ශ්වසන රෝග: කැස්ස, පෙනහළු රෝග සහ ක්ෂය රෝගය වැනි තත්ත්වයන්ට සහනයක් ලබා දෙයි.
• ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය: මලබද්ධය, පාචනය සහ අර්ශස් වැනි රෝගී තත්ත්වයන් පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ.
• වෙනත් රෝග: දියවැඩියාව, උණ, ඉදිමුම්, රක්තවාතය සහ නින්ද නොයාම වැනි රෝග සඳහාද මෙම ශාකය ඔසුවක් ලෙස භාවිත කරයි.
• විෂ නාශකයක් ලෙස: සර්ප දෂ්ටනවලදී විෂ දුරු කිරීමටත් තුවාල සුව කිරීමටත් මෙය යොදා ගනී.

අත් බෙහෙත් කිහිපයක්:

• දියවැඩියාවට: ශාකය තැම්බූ ජලය පානය කිරීම ගුණදායකයි.
• සෙංගමාලයට: සම්පූර්ණ ශාකයම යොදාගෙන සාදාගත් කැඳ පානය කිරීම සුදුසුයි.
• මලබද්ධයට: වැල්වල කොළ සිහින්ව ලියා තම්බා, සීනි ස්වල්පයක් දමා උදේ සවස පානය කිරීමෙන් සහනයක් ලැබේ.

අපේ වගකීම

දැල්බටු, පඩවැල්, බළල් පහුරු, වැල් මොට්ටු ආදී වශයෙන් විවිධ නම්වලින් හැඳින්වුවද, මේ සියල්ලෙන් කියැවෙන්නේ අපේ රටේ ඇති වටිනා ඖෂධීය සම්පතක් පිළිබඳවයි . මෙවැනි ස්වභාවික ශාක හඳුනාගෙන ඒවා මතු පරපුර වෙනුවෙන් රැක ගැනීමත්, ඒ හා බැඳුණු පාරම්පරික දැනුම බෙදා ගැනීමත් අප සැමගේ යුතුකමකි.